Cultuur in de hoofdstad

Gouden greep uit het aanbod

in de Amsterdamse kunst-
wereld. Waar gaan we heen?

Lees verder…

Robert Malasch

Verbiedt voor het hele jaar 2019
de woorden ‘diversiteit’ en
‘inclusiviteit’ in artistieke context
Lees verder…

kop

In de eerste helft van de vorige eeuw was Parijs hét kunstcentrum van de wereld. De nieuwe smeedijzeren Eiffeltoren steekt hoog boven de stad uit. Veel kunstenaars hebben hun eigen land verlaten om in de grootste metropool van Europa te gaan werken. Marc Chagall, Pablo Picasso, Piet Mondriaan en anderen. De migranten inspireren elkaar. De kruisbestuiving tussen de vele kunstenaars die zich in Parijs hebben gevestigd, waaronder ook vrouwen, leidt tot uitzonderlijk vernieuwend werk. De avant-gardekunst gedijt.
 

Marc Chagall, Zelfportret met zeven vingers, 1912-1913. Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Langdurige bruikleen Stedelijk Museum Amsterdam. c/o Pictoright Amsterdam

 

Parijs was toen een vrije, bruisende stad, maar er was ook sprake van een toenemend polariserende samenleving, waarin vrijheid en openheid op gespannen voet kwamen te staan met nationalisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme.

 

Het kunstklimaat in de Franse hoofdstad veranderde door de Eerste Wereldoorlog. Na die oorlog is er bij critici en verzamelaars een sterke hang naar traditionele en klassieke kunst. Ook de avant-gardisten passen zich hierbij aan. Picasso komt in zijn befaamde neoklassieke periode, Chagall gaat over op het universele thema van de liefde. Maar als de laatste de opdracht krijgt om de fabels van La Fontaine te illustreren, is de pers daar verontwaardigd over: een buitenlandse Jood die Frans nationaal erfgoed verbeeldt. De avant-gardist Mondriaan blijft juist zijn eigen pad volgen en gaat - tegen de nieuwe Franse smaak in - onverstoorbaar verder met zijn abstracte composities.


Pablo Picasso, Zittende vrouw met vishoed, 1942. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam. c/o Pictoright Amsterdam

 

De tentoonstelling Chagall, Picasso, Mondriaan e.a.: Migranten in Parijs is gebaseerd op de rijke collectie van het Stedelijk Museum. Er worden werken getoond van meer dan 50 beeldende kunstenaars, fotografen en grafisch vormgevers. Bovendien is voor het eerst in bijna 70 jaar de grote collectie Chagalls van het Stedelijk te zien zijn: 40 werken, waaronder acht iconische schilderijen. Sommige zijn speciaal voor de tentoonstelling gerestaureerd.

 


Marc Chagall, Bella in het groen, 1934-1935. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam. Gerestaureerd met financiële steun van de deelnemers van de BankGiro Loterij

 

Er is ook werk te zien van baanbrekende vrouwelijke kunstenaars, zoals de Russische avant-gardist Natalia Goncharova, de Oekraïense Sonia Delaunay, de Duitse Germaine Krull, die zich met haar fotoboek Métal een ‘mannenonderwerp’ toe-eigent', en abstract werkende kunstenaars als Nicolaas Warb en Marlow Moss – mannennamen waarachter een vrouw schuilging.
 


Sonia Delaunay, Geen titel, 1951. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam. Schenking Metz & Co  

 


Germaine Krull, Métal, 1928. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam
 

De tentoonstelling gaat ook over minder bekende verhalen die evenwel direct met migratie en kunst te maken hebben. Zo is op enkele werken de strijd voor dekolonisatie te zien, die na 1918 oplaait als soldaten uit Afrika niet de erkenning krijgen voor hun aandeel in de Eerste Wereldoorlog. Verder komt de zwarte gemeenschap in Parijs in beeld, van de vele arbeiders die de stad kent tot opvallende persoonlijkheden als de Amerikaanse danseres en activiste Josephine Baker die, teleurgesteld in Amerika, de Franse nationaliteit aanneemt.


Emmy Andriesse, Parijs, 1938-1959. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam



Jean Chassaing, affiche Josephine Baker, 1931. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

 

De tentoonstelling Migranten in Parijs in het Stedelijk bevat werk van onder meer: Emmy Andriesse, Karel Appel, Eva Besnyö, Marc Chagall, Sonia Delaunay, Kees van Dongen, Gisèle Freund, Natalia Goncharova, Wassily Kandinsky, Germaine Krull, Wifredo Lam, Jacques Lipchitz, Paula Modersohn-Becker, Piet Mondriaan, Marlow Moss, Pablo Picasso, Diego Rivera, Gino Severini, Jan Sluijters, Chaim Soutine, Nicolaas Warb (Sophia Warburg) en Ossip Zadkine.

Stedelijk Museum, ‘Chagall, Picasso, Mondriaan E.A. Migranten in Parijs’, t/m 2 februari 2020

Amsterdam in pdf...


Oudste kaart van Amsterdam (1538)
door Cornelis Anthonisz
.

Een bijzondere website met acht eeuwen topografische geschiedenis van Amsterdam: Theo Bakker’s Domein – Amsterdam in PDF’. Uit de Index kan men kiezen voor de Middeleeuwen, Nijverheid/transport, 1e en 2e Uitleg, 3e en 4e Uitleg, etc. Met één muisklik belandt u in de gewenste periode met allerlei onderwerpen. Stadsgeschiedenis in heldere taal met talloze illustraties.

AmsterdamWeb - voor de kritische burger achter de consument | Contact | Informatie |